Zihin Molası Yazılar

Hz. İsmail’in Oğlunun Adı Nedir? Birçoğumuzun çocukluğunda duyduğu, belki de hiçbir zaman anlamını tam kavrayamadığı bir sorudur: “Hz. İsmail’in oğlunun adı nedir?” Bunu sordukça, aklımıza bir sürü farklı soru gelir. Bazen o kadar basit gibi gelir ki, hemen geçeriz, ama biraz derinleşince gerçekten çok düşündürücü bir noktaya varabiliriz. Bugün, hem tarihi bir bakış açısıyla hem de kişisel bir yorumla, bu soruyu ele alacağız. Bunu yazarken bile kafamda bir sürü şey dönüp duruyor. Hadi başlayalım… Hz. İsmail ve Oğlu: Köklerimiz Nerede Başlıyor? Hz. İsmail, İbrahim Peygamber’in oğludur ve İslam, Hristiyanlık ve Yahudilik açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu noktada aklıma hemen…

Atıksu Arıtma Tesislerinde İş Kazalarına Ekonomik Bir Bakış Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Zaman, emek, sermaye ve dikkat… Hepsi kıt. Her gün, farkında olarak ya da olmayarak, bu kıt kaynaklar arasında seçimler yapıyoruz ve bu seçimlerin sonuçlarıyla yaşıyoruz. Atıksu arıtma tesisleri de bu gerçeğin somutlaştığı alanlardan biri. Bir yanda çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal sağlık, diğer yanda maliyet baskıları, verimlilik hedefleri ve insan emeği var. Tam da bu noktada şu soru beliriyor: Atıksu arıtma tesislerinde en fazla karşılaşılan iş kazası türü nedir? Bu soru yalnızca teknik ya da iş güvenliğiyle ilgili değildir; aynı zamanda derin bir ekonomik meseleye işaret eder.…

Rüyada Kendi Kına Gecesini Görmek: Toplumsal Normlar ve Bireysel Anlamlar Hepimiz zaman zaman garip rüyalar görürüz. Ancak bazen bir rüya, sanki gizli bir mesaj taşıyormuş gibi hissettirir. Özellikle, kültürel bir anlam yüklü olan rüyalar, toplumsal yapılar ve bireysel kimliklerle derinden ilişkilidir. Rüyada kendi kına gecesini görmek de tam olarak böyle bir rüya olabilir. Birçoğumuzun hayalini kurduğu, bazılarımız içinse geleneksel bir zorunluluk olan kına gecesi, evlenmeye dair toplumsal normları ve cinsiyet rollerini simgeler. Kına gecesi, sadece bir kutlama değil, aynı zamanda bir geçiş döneminin, toplumsal ve bireysel kimliklerin yeniden şekillendiği bir ritüeldir. Peki, birinin rüyasında kendi kına gecesini görmesi ne anlama…

Roma Hangi Para Birimi? Ekonomik Bir Perspektiften İnceleme Kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçları, ekonominin temel taşlarını oluşturur. İnsanlar, her gün kaynaklarını, yani zamanlarını, paralarını ve enerjilerini, çeşitli tercihlerle yönlendirirler. Bu tercihler, hem bireysel düzeyde hem de toplumsal düzeyde önemli sonuçlar doğurur. Ekonomik sistemlerin nasıl işlediği, bu kararların ve seçimlerin nasıl yapıldığı ile doğrudan ilişkilidir. Roma, tarihin en güçlü medeniyetlerinden biri olmasına rağmen, bir ekonomi olarak da kendi para birimlerini ve finansal yapılarını yaratma konusunda oldukça ilginç bir örnek teşkil eder. Roma İmparatorluğu’nda Para Biriminin Evrimi Roma, büyüklük açısından tüm dünyayı etkileyen bir imparatorlukken, ekonomik sistemi ve para birimi de bu…

Lale Bahçesine Ne Denir? Farklı Yaklaşımlarla Bir Değerlendirme Konya’da yaşamaktan duyduğum gururu her zaman dile getiririm. Bu şehir, hem tarihsel hem de kültürel anlamda bana çok şey katıyor. Aynı zamanda mühendislik ve sosyal bilimler arasında gidip gelen biri olarak, bir konuda farklı açılardan düşünmek beni her zaman cezbetmiştir. Bu yazıda, lale bahçesine ne denir? sorusunu ele alırken, hem analitik bir bakış açısıyla hem de duygusal ve insani bir bakış açısıyla bu soruya yaklaşacağım. Kafamda sürekli bir tartışma oluyor: içimdeki mühendis ne diyor, içimdeki insan ne hissediyor? Lale Bahçesine Ne Denir? Mühendislik Bakış Açısı İçimdeki mühendis böyle diyor: “Lale bahçesi, bir…

Instagram’da Paylaşım Yaparken Nelere Dikkat Etmeliyiz? Instagram’da bir paylaşım yaparken, farkında olmadan pek çok şeyi göz ardı edebiliyoruz. Her gün milyonlarca yeni fotoğraf, video ve hikaye paylaşılırken, bazen “Hadi, bu da benden olsun” diyerek hızlıca paylaşımlar yapıyoruz. Ama bir yandan da “Acaba yanlış mı bir şey paylaşıyorum?” diye içimde bir soru beliriyor. Özellikle bir şeyleri “doğru” yapmak isteği, zaman zaman bu platformda dikkat edilmesi gerekenleri sorgulamama neden oluyor. Peki, gerçekten Instagram’da paylaşım yaparken nelere dikkat etmeliyiz? Gelin, birlikte adım adım inceleyelim. İçeriğinizi Ne Amaçla Paylaşıyorsunuz? İlk sorum şu: Paylaşımlarınızın amacı ne? Hadi, itiraf edeyim; ben bazen sadece o an ne…

Prestijli Olmak Nedir? — Antropolojik Bir Perspektif Dünya üzerindeki kültürlerin çeşitliliğini keşfetmeye başladığınızda, bir şey hemen dikkat çeker: Her toplum, prestijli olmanın ne anlama geldiği konusunda farklı bir bakış açısına sahiptir. Bir yerde prestij, ekonomik gücün bir göstergesi olabilirken, başka bir yerde bilgelik ya da doğa ile uyum içinde yaşamaya dair bir sembol olabilir. Prestijli olmak sadece bir statü meselesi değildir; derinlemesine kültürel, toplumsal ve bireysel kimlik meselelerine dair bir kavramdır. Gelin, prestijin ne olduğunu antropolojik bir bakış açısıyla inceleyelim. Ritüellerden sembollere, ekonomik sistemlerden kimlik oluşumlarına kadar, prestij ve toplumsal konumlanışın nasıl şekillendiğini farklı kültürler üzerinden keşfedelim. Belki de kendi…

Panişment Nedir? Toplumsal Yapılar ve Bireyler Arasındaki İnce Denge Hepimiz zaman zaman birbirimizle konuştuğumuzda bir kelimenin derinliğine daldığımızda, kelimenin gerçek anlamından çok daha fazlasını duyumsarız. “Panişment” kelimesi de, böyle bir kelime. Genelde, ailelerin, mahallelerin ya da köylerin en eski geleneğiyle anılan, daha çok kökeni ve özlemiyle hatırlanan bir kavram olarak karşımıza çıkar. Ama bir kelimenin köklerine inmek, sadece dilsel bir keşif yapmak değildir; aynı zamanda toplumsal yapılar ve kültürel pratikler hakkında daha derin bir kavrayışa ulaşmak demektir. Panişment nedir? Bu kelime, sadece bir tatlı ya da bir geleneksel yemek ismi olmanın ötesinde, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileri üzerine…

İrsaliye Nüshaları Kime Verilir? Bir Günün Hikayesi Giriş: Kayseri’nin Soğuk Akşamında Bir Anı Bazen hayat, akıp giden günlerin içinde çok küçük ama unutulmaz bir anda şekillenir. O an, sadece senin içinde yankı yapar ama tüm evrenin dengesi o andan etkilenmiş gibi hissedersin. Benim için de bugün öyle bir gündü. Kayseri’nin soğuk akşamlarından birinde, iş yerinde geçirdiğim sıradan bir günün ardından, elimde bir irsaliye nüshası ile otururken, hayatta bazen neyin kime verileceğini düşündüm. Ve tüm bunların bir anlamı olup olmadığını. O gün iş yerinde bir anlaşmazlık vardı. Çok fazla sevmediğim bir iş arkadaşımla birkaç saat boyunca çalıştık. Gözlerimin içine bakarken, her…

Kavas Kimdir? Tarihsel Arka Plan ve Günümüzdeki Akademik Tartışmalar Kavas, Osmanlı İmparatorluğu’nda ve bazı İslam toplumlarında belirli bir görevi yerine getiren kişi için kullanılan bir unvandır. Bu unvan, genellikle “koruma”, “güvenlik” veya “hizmet” gibi anlamlarla ilişkilendirilir. Ancak kavas kelimesi, tarihsel olarak sadece bir işlevi ifade etmekle kalmamış, aynı zamanda önemli toplumsal rolleri de barındırmıştır. Peki, kavas kimdir, tarihsel olarak ne anlama gelir ve günümüzde nasıl bir yer edinmiştir? Kavas’ın Tarihsel Arka Planı Osmanlı İmparatorluğu’nda, kavaslar genellikle sultanların, padişahların ve yüksek rütbeli devlet yetkililerinin korumaları olarak bilinirlerdi. Bu kişilerin temel görevi, yüksek mevkideki kişilerin güvenliğini sağlamaktı. Kavas, sadece bir tür muhafız…