Zihin Molası Yazılar

≠ Anlamı Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışlarını anlamak, karmaşık bir süreçtir. Her eylem, her duygu, her düşünce bir araya gelir ve bireyin iç dünyasında bir anlam oluşturur. Bir psikolog olarak, insanların davranışlarını, duygusal tepkilerini ve bilişsel süreçlerini çözümlemeye çalışırken, semboller ve işaretlerin ne kadar güçlü etkiler yarattığını fark ediyorum. Bu yazıda, matematiksel bir sembol gibi görünen ≠ işareti üzerinde duracak, bunun insanların düşünsel dünyasında ne gibi derin anlamlar taşıyabileceğini keşfedeceğiz. ≠ sembolü, matematiksel olarak “eşit değildir” anlamına gelir. Ancak, bu sembolün günlük yaşamda, psikolojik bağlamda ne anlama geldiğine dair farklı boyutları inceleyeceğiz. Bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden…

Üzengi Kemiği Uzun Kemik Midir? Antropolojik Bir Perspektif Dünya üzerindeki kültürler, insanlık tarihinin en eski zamanlarından bu yana birbirinden farklı gelenekler, ritüeller ve inanç sistemleri geliştirmiştir. Bu çeşitlilik, sadece kültürel normları değil, aynı zamanda insanların bedenlerini ve bunlara verdikleri anlamları da şekillendirir. Antropoloji, insanları sadece biyolojik varlıklar olarak değil, aynı zamanda kültürlerinin bir parçası olarak da incelemeyi amaçlayan bir disiplindir. İnsanlar, kendi kültürel bağlamları içinde vücutlarını nasıl algılar? Vücutlarının hangi kısımlarına daha fazla anlam yüklerler? “Üzengi kemiği uzun kemik midir?” sorusu, işte bu tür bir antropolojik merakın ürünü olarak karşımıza çıkıyor. Sadece biyolojik bir soru gibi görünen bu konu, aslında…

ÖABT Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış İstanbul’un kaotik sokaklarında, yoğun trafikte ve kalabalık toplu taşımada her gün insanların yaşadıkları zorlukları gözlemlemek, bana toplumsal yapıların ne kadar derin ve karmaşık olduğunu hatırlatıyor. Her bir yüz, her bir hikaye, sosyal adalet, toplumsal cinsiyet eşitliği ve çeşitliliği anlamanın birer parçası oluyor. Bir gün, metroda yanımda oturan öğretmen adayı bir kadının konuşmalarına kulak misafiri oldum. Eğitimle ilgili birkaç konu açıldı ve “Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi”nin (ÖABT) zorluğundan, herkesin aynı fırsatlara sahip olup olamayacağından bahsetmeye başladılar. O an, ÖABT nedir? sorusu zihnimde farklı bir boyut kazandı. Bu yazıda, ÖABT’yi toplumsal…

Yetenek Neye Denir? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Hayat, sürekli seçimler yapmakla ilgili bir yolculuk. Hangi yolu seçeceğimiz, hangi fırsatı değerlendireceğimiz, hatta hangi yeteneklerimizi geliştireceğimiz… Bütün bunlar kaynakların kıt olduğu, her seçeneğin bir bedeli olduğu bir dünyada şekilleniyor. Bu noktada, “yetenek” kavramı, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önemli ekonomik soruları gündeme getiriyor. Yetenek, sadece bir bireyin potansiyelini veya becerisini ifade etmez; aynı zamanda ekonomi biliminin, piyasa dinamiklerinin, kamu politikalarının ve toplumsal refahın nasıl şekillendiğini anlamamıza da yardımcı olur. Yetenek neye denir? Bu soruya cevap verirken, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden nasıl bir analiz yapabiliriz? Yeteneklerin ekonomik sistemdeki yerini ve…

Yemek Ücreti Nasıl Brüte Çevrilir? Ekonomik ve Sosyal Bir İnceleme Bir akşam, iş yerinden arkadaşlarla dışarıda yemek yediğinizi düşünün. Hesap geldiğinde, bir yanda yiyip içtiğinizin bedeli, diğer yanda da ödeyeceğiniz bahşişi eklemek zorundasınız. Ama acaba bu yemek ücretinin tamamı, gerçekten cebinizden çıkan paranın tam karşılığı mı? Ya da bunun üzerinde başka hesaplar var mı? Peki, bu yemek ücreti nasıl brüte çevrilir? Bir şeyin, gerçek maliyeti ile gösterilen fiyatı arasındaki fark, çoğu zaman düşündüğümüzden daha büyük olabilir. Bugün, yemek ücretlerinin brüte çevrilmesi meselesine dair, hayatımızı doğrudan etkileyen ekonomik ilişkiler ve sosyal normları daha derinlemesine inceleyeceğiz. Hem eski hem de modern ekonominin…

Sultan Unvanını Kullanan İlk Türk Adı Nedir? Tarihin Derinliklerinden Günümüze Bir Bakış Geçmişin İzinde Bir Tarihçi Gözüyle Geçmiş, sadece tarihsel olayların bir zinciri değildir. Her bir dönüm noktası, toplumsal değişimin, kültürel dönüşümün ve siyasal kırılmaların bir yansımasıdır. Bir tarihçi olarak, bu kırılmaların izlerini sürmek her zaman büyüleyici olmuştur. Bugün, “Sultan” unvanını kullanan ilk Türk hükümdarını keşfedecek ve bu unvanın tarihsel önemini anlamaya çalışacağız. Ama önce bu unvanın günümüzde nasıl şekillendiğini, kültürümüzdeki ve siyasetteki yerini, geçmişle bağlarını anlamaya çalışalım. Sultan, İslam dünyasında güç, otorite ve hükümdarlık anlamına gelirken, bu unvanın ilk kez Türkler arasında ne zaman kullanılmaya başlandığını araştırmak, çok daha…

Bingöl’ün En Çok Neyi Meşhur? Bir Eğitim Perspektifinden Bakış Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Eğitimcinin Samimi Girişi Eğitim, yalnızca bilgi aktarımı değil, bireylerin hayatlarına dokunan, düşüncelerini ve bakış açılarını dönüştüren bir süreçtir. Her birey, öğrenme yolculuğunda farklı deneyimler yaşar ve her öğrenme, bir dönüşüm sürecini tetikler. Bugün, Bingöl gibi bir bölgenin kendine özgü değerlerini keşfederken, bu değerlerin eğitimsel bağlamda nasıl şekillendiğini, toplumsal ve kültürel etkilerini düşünmek de oldukça önemlidir. Şimdi, Bingöl’ün neyiyle ünlü olduğuna bakarken, bu toprakların sadece coğrafi değil, pedagojik anlamda da bizlere nasıl bir öğrenme fırsatı sunduğunu birlikte keşfedeceğiz. Bingöl’ün Kültürel Zenginlikleri ve Eğitimle Bağlantısı Bingöl, Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer…

Hiçbir Kelimesi Ayrı Mı Yazılır, Birleşik Mi? İzmir’de bir akşam, güneş batarken kafede oturuyoruz, arkadaşlarla birlikte. Karşımdaki masada biraz ciddi bir hava var, herkes bir şeyler düşünüyor, hafif gerilimli. Benim aklımda ise tek bir soru var: Hiçbir kelimesi ayrı mı yazılır birleşik mi? Birinin telaffuzu, diğerinin yazımıyla çelişiyor ve içimde küçük bir fırtına kopuyor. Ama neden ya? Neden bu kadar zor? Şimdi, bir insan ne kadar mizahi olabilir? Bunu sürekli sorguluyorum. Çünkü işin komik tarafı şu ki, aynı anda çok derin düşünebiliyorum ama çoğu zaman kafam karışıyor. Bunu çözmem lazım. Anlayacağınız, İzmirli bir genç olarak içsel mücadelem başlıyor: Hiçbir kelimesi……

Sistein Nedir, Ne İşe Yarar? Felsefi Bir Bakış Hayatın temel yapı taşlarını anlamaya çalışırken, birçoğumuz doğrudan gözlemlerle hareket ederiz. Ama ya gözlemlerimizin ötesine geçersek? “Gerçek” nedir? Bir şeyi ne kadar biliyoruz ve bu bilgiyi nasıl yorumluyoruz? Kimi zaman bu sorular, bilimsel bir sorunun ardında gizli olan felsefi bir anlamı ortaya çıkarır. Bir molekül, bir kimyasal bağ, belki de bir protein… Ama tüm bunların ötesinde, gerçekte bizim bu bilgilerle ne yaptığımızdır önemli olan. Bugün inceleyeceğimiz konulardan biri de “sistein”dir. Kimyasal anlamda, sistin, vücudumuzda önemli bir rol oynayan bir amino asittir. Ancak felsefi açıdan bakıldığında, bu “basit” molekül bize insan olma halimizin…

Organik Psikotik Bozukluk Nedir? İnsan zihninin karmaşıklığı, her birimizin içinde farklı düşünce ve duygu akışları arasında gezinmemize neden olur. Her bir davranış, her bir duygusal patika, bir şekilde bir başka kişinin ruh dünyasıyla çakışır. Bazen, bu içsel dünyada bir boşluk ya da uyumsuzluk oluşur. Kimi zaman bu, sadece anlık bir stres, bir kaygı durumu gibi geçici bir değişiklikken, kimi zaman da bir bozukluk halini alır. Psikolojik rahatsızlıkların pek çok farklı şekli vardır ve bazıları, kişinin duygu ve düşünce dünyasında köklü değişikliklere yol açar. Bugün, zihinsel sağlıkla ilgili önemli bir konuyu ele almak istiyorum: organik psikotik bozukluk. Bu terimi duyduğunuzda, aklınıza…