Zihin Molası Yazılar

Alveolus Kavramının Kökeni ve Felsefi Ufukları Bu yazımızda Vertigoo olarak Latincede alveolus ne anlama gelir hakkındaki başlıca ayrıntıları tek yerde topladık. İnsan zihni çoğu zaman küçük bir boşluğa bakıp büyük anlamlar üretir: bir nefesin içinde, bir hücrenin kıvrımında ya da bir kelimenin etimolojisinde saklı evreni sezmeye çalışır. Bir soru, farklı çağlarda farklı biçimlerde yankılanır: “Bir şeyin en küçük parçası, bütünü anlamak için yeterli midir?” Bu soru kimi zaman etik bir sorumluluğa, kimi zaman bilginin sınırlarına, kimi zaman da varlığın kendisine dokunur. Latincede “alveolus” kelimesi, “küçük boşluk”, “çukurcuk” veya “minik oyuk” anlamına gelir. “Alveus” (kavite, oluk, çukur) kelimesinin küçültme ekli hâlidir.…

“Karekod okutulur mu” hakkında araştırma yapanlar için hazırlanan bu içerikte önemli noktalara değineceğiz. Karekod okutulur mu? Asıl mesele teknoloji değil, güven meselesi Şunu en başta net söyleyeyim: Evet, karekod okutulur. Hatta fazlasıyla okutulur. Ama asıl soru bu değil. Asıl soru şu: Her gördüğün karekodu düşünmeden okutmak ne kadar akıllıca? İzmir’de günlük hayatın içinde, özellikle kafelerde, restoranlarda, küçük esnafta ya da etkinlik girişlerinde karekod artık duvar dekoru gibi. Menüler karekod, ödeme karekod, bağış karekod, Wi-Fi bile karekod. Bir noktadan sonra insan şunu düşünmeden edemiyor: Biz gerçekten kolaylaştık mı, yoksa her şeyi telefona devredip biraz da tembelleştik mi? Karekodun yükselişi: Sessiz ama…

Giriş: Bedenin İçindeki Sessiz Hikâyeyi Anlamak İnsan davranışlarının ardındaki görünmez süreçleri merak ederken, çoğu zaman en temel biyolojik sistemlerin bile zihinsel temsillerimizi nasıl şekillendirdiğini fark ederiz. “Kan hücreleri besin ve oksijen taşır mı?” sorusu yalnızca fizyolojik bir bilgi değildir; aynı zamanda bu bilginin zihinde nasıl temsil edildiği, nasıl anlamlandırıldığı ve sosyal dünyada nasıl paylaşıldığıyla da ilgilidir. Çünkü insan zihni, bedeni yalnızca bir biyolojik yapı olarak değil, aynı zamanda anlam üreten bir sistem olarak görür. — Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Bilginin Zihinde Temsili Merhabalar! Vertigoo sayfasında bu kez Kan hücreleri besin ve oksijen taşır mı üzerine odaklanıyoruz. Kan hücreleri ve zihinsel modeller…

Vertigoo okurları için hazırlanan bu içerikte En zarar etmeyen altın hangisi konusunda önemli detaylar yer alıyor. Giriş: Altına Bakarken İnsan Hikâyelerini Görmek Bazı sorular ilk bakışta teknik gibi görünür ama aslında toplumun derin katmanlarına açılan bir kapıdır. “En zarar etmeyen altın hangisi?” sorusu da böyle bir kapı. Yalnızca ekonomik bir tercih arayışı değil; güven, gelecek kaygısı, toplumsal statü ve hatta kültürel aidiyet gibi katmanların iç içe geçtiği bir düşünme alanı yaratır. İnsanların altınla kurduğu ilişkiyi gözlemlerken şunu fark etmek zor değil: mesele sadece değerli bir maden değildir. Altın, aynı zamanda bir “anlam taşıyıcısıdır”. Düğünlerde takılan bilezikten, birikim için alınan çeyrek…

Kayseri’den İstanbul’a Uzanan İç Sesim Bazen insan, kendi hayatının içinden çıkıp başka bir şehrin kalbine girmek ister. Benim için bu şehir İstanbul’du. Kayseri’de büyümüş, dar sokaklarına alışmış, akşamları rüzgârın bile tanıdık geldiği bir yerde yaşayan biri olarak İstanbul hep biraz fazla kalabalık, biraz fazla gürültülüydü. Ama içimde bir yer vardı ki, o kalabalığın içinde bir şey bulacağıma inanıyordu. O sabah trene binerken içimde garip bir sıkışma vardı. Heyecanla hayal kırıklığı aynı yerde duruyordu. Sanki İstanbul beni ya çok sevecek ya da tamamen yabancılaştıracaktı. Yanımda taşıdığım küçük defterime şunu yazmıştım: “Bugün bir yer göreceğim, belki de kendimi.” Kapalı Çarşı’ya gitme fikri…

Vertigoo ekibi olarak Sekizgen prizmanın kaç köşesi vardır konusunda daha fazla faydalı içerik üretmeye devam edeceğiz. Geometrik Nesnelerin Tarihsel İzinde: Sekizgen Prizma ve Köşelerin Anlamı Sevgili okurlar, Sekizgen prizmanın kaç köşesi vardır ile ilgili bilinmesi gerekenleri Vertigoo içeriğinde topladık. Geçmişi anlamaya çalışırken çoğu zaman basit görünen bir geometrik sorunun bile insan düşüncesinin evrimiyle nasıl iç içe geçtiğini fark ederim. Sekizgen prizmanın kaç köşesi olduğu sorusu, yalnızca matematiksel bir cevap değil; aynı zamanda yüzyıllar boyunca şekil, uzay ve düzen kavramlarının nasıl değiştiğine dair bir iz sürme fırsatıdır. Sekizgen prizma, iki adet sekizgen taban ve bu tabanları birleştiren dik kenarlardan oluşur. Bu…

Kültürlerin içinde kaybolmak: Malzemelerin ve ritüellerin izinde Farklı toplumların yaşam biçimlerini gözlemlediğinizde, günlük hayatın en sıradan unsurlarında bile derin anlamlar bulabilirsiniz. Bir köyde kullanılan basit bir kap, bir şehirdeki modern cihazın küçük bir parçası veya üretim bandındaki bir plastik malzeme… Hepsi, insanların dünyayı anlamlandırma biçimleriyle iç içe geçer. POM C malzeme ise teknik bir plastik olarak bilinse de, antropolojik bir perspektifle baktığınızda, yalnızca bir nesne değil, kültürlerin ekonomik sistemleri, ritüelleri ve kimlik oluşumu üzerinde etkili bir aktör haline gelir. POM C Malzeme Nedir? kültürel görelilik çerçevesinde bir tanım POM C, yani Polioksimetilen-C, yüksek dayanıklılığı, sürtünmeye karşı direnci ve şekil koruma…

Askeri Pilotluk İçin Boy Sınırı Nedir? Bursa’dan Dünyaya Uzanan Gerçekçi Bir Bakış Bugün sizlerle “SAT komandosu kaç saat su altında kalır” konusunda işinize yarayabilecek bilgileri paylaşacağız. Bursa’da sabah işe giderken otobüste denk geldiğim bir konuşma var ki hâlâ aklımda: iki genç, askeri pilotluktan bahsediyor. Biri “boy kısa olursa almazlar” diyor, diğeri “abi Amerika’da daha esnekmiş” diye karşı çıkıyor. Kulak misafiri oldum ama içimden de şu soru geçti: Askeri pilotluk için boy sınırı nedir? Bu soru aslında sadece santimetre meselesi değil. İşin içinde fiziksel uygunluk, kokpit ergonomisi, ülke standartları ve hatta askeri kültür bile var. Ben de Bursa’da yaşayan, masa başı…